Mô tả
Sơ lược tác phẩm Đất Lửa
Đất lửa của đạo Hòa Hảo – làng Mỹ Long Hưng là nơi nóng bỏng vô số ngọn lửa xung đột trong bối cảnh bức bối, căng thẳng chứa đựng nhiều bi kịch của lịch sử Nam Bộ vào buổi đầu kháng chiến chống Pháp.
Một cuốn sách đề cập đến những vấn đề phức tạp, tế nhị của tôn giáo và cách mạng mà khi mới công bố lần đầu (1963) đã tạo ra nhiều dư luận trái chiều. Nhưng bằng chính thử thách nghiệt ngã của thời gian, Đất lửa đang tìm được chỗ đứng xứng đáng của mình trong đời sống văn học Việt Nam.
Đất Lửa là cuốn tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Nguyễn Quang Sáng.
***
Câu chuyện xảy ra tại làng Mỹ Long Hưng thuộc quận Chợ Mới tỉnh An Giang trong giai đoạn đầu kháng chiến chông Pháp (1945 – 1954).
Nhân vật chính trong truyện là Tư Trịnh, một người đã từng tham gia khởi nghĩa Nam kỳ, sau bị thất bại, phải trôn tránh giặc Pháp. Trong thời gian trốn tránh, với sự hoang mang ông đã tham gia đạo Hào Hảo và trở thành người trong Ban trị sự đạo tại địa phương. Cách mạng tháng Tám thành công, Sáu Sỏi – người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Nam kỳ tại địa phương từ Công Đảo trở về, làm chủ tịch Việt Minh huyện, trực tiếp lãnh đạo chính quyền tại Mỹ Long Hưng. Tư Trịnh, dưới sự giật giây của bọn tề ấp và bọn Việt gian lẫn bọn cai trị Pháp đã rat ay sát hại Sáu Sỏi, tạo nên mối hiềm khích lớn lao giữa tín đồ Hòa Hảo và Việt Minh.
Toàn bộ câu chuyện là sự đấu tranh giằng xé trong nội bộ người dân, trong nội bộ Việt Minh về chính nghĩa và phi chính nghĩa. Câu chuyện không có hồi kết, mở ra con đường đấu tranh gian khổ để đến với cách mạng của những người nông dân Nam bộ.
Lời bình
“Đất lửa lừng danh không phải vì kể cái chuyện chi chi miền đất Cao Đài, Hòa Hảo. Nó lừng danh vì đó là một thứ văn chương kỳ lạ. Nói như mấy nhà phê bình văn học nhiều chữ lâu nay khen ầm ầm văn chương nghệ thuật thứ thiệt Nam Bộ đấy… Đất lửa lừng danh vì nó là văn chương trực cảm phản ảnh hiện thực một cách mẫn tiệp mà linh hoạt, sâu sắc mà lại hồn nhiên lạ thường. Cái thứ văn chương trực cảm nầy mấy chục năm qua còn là một thứ gì đó khó chịu, mờ mờ nhân ảnh.”
– Nhà văn Nguyễn Đình Chính
“Theo quan điểm của tôi, Đất lửa là một trong những tiểu thuyết Việt Nam thành công nhất. Đó là một tiểu thuyết về lịch sử Nam Bộ, về chiến tranh, về cách mạng, về những khó khăn và xung đột người Nam Bộ đã phải trải qua và khắc phục trong thời gian nhất định.”
– Tiến sĩ Frank Gerke (CHLB Đức)